Każdemu z nas zdarzyło się chyba pomylić dwa pojęcia – cyfra i liczba. Co oznacza każde z nich i jaka jest między nimi różnica?

Cyfra

Cyfra to pojedynczy znak graficzny. Najczęściej używamy cyfr arabskich i jest ich dziesięć. Są to:

Znamy są także cyfry rzymskie, których jest siedem:

Liczba

Liczba to pojęcie matematyczne, które oznacza stan liczebny, wynik liczenia. Liczb jest nieskończenie wiele i zapisujemy je za pomocą cyfr i innych znaków (jak na przykład kreski ułamkowej, minusa, pierwiastka itd.). Liczbami są na przykład:

W systemie rzymskim zapisujemy liczby w następujący sposób:

 

Wróćmy jednak do cyfr arabskich.

Podobieństwa i różnice

Zarówno cyframi, jak i liczbami mogą być 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.

Kiedy w takim razie mówimy o cyfrze a kiedy liczbie? Jak je od siebie odróżnić?

Otóż, liczby w przeciwieństwie od cyfr przedstawiają pewną wartość. 

W zdaniu:

Mam 2 jabłka.

bez wątpienia 2 jest liczbą, gdyż pokazuje nam ile tych jabłek mamy.

Natomiast w poleceniu:

Narysuj po śladzie 4, zgodnie z kierunkiem strzałek.

4 jest tylko znakiem, nie przedstawia żadnej wartości. 4 jest tutaj cyfrą.

Słowa i litery

Aby jeszcze lepiej zrozumieć różnicę między cyframi i liczbami, można je porównać do liter i słów. Tak samo jak słowa zapisujemy za pomocą liter, tak liczby zapisujemy za pomocą cyfr.

Słowo matematyka zapiszemy za pomocą następujących liter: m, a, t, e, y, k.

Bardzo podobnie zapisujemy zatem liczby, i tak:

  • liczba 371 zapisana jest za pomocą cyfr: 3, 7 i 1 (cyfra setek – 3, cyfra dziesiątek – 7, cyfra jedności – 1);
  • liczba 10 za pomocą cyfr 1 i 0 (cyfra dziesiątek -1, cyfra jedności – 0);
  • liczba 646749 za pomocą cyfr: 6, 4, 7, 9 (cyfra setek tysięcy – 6, cyfra dziesiątek tysięcy – 4, cyfra jedności tysięcy – 6, cyfra setek – 7, cyfra dziesiątek – 4, cyfra jedności – 9).

W zdaniu:

Mam linijkę i ołówek.

słowem jest tutaj nie tylko „mam”, „linijka”, „ołówek” lecz także „i”. Słowo „i” złożone z litery i.

W matematyce jest bardzo podobnie:

  • liczbę 0 zapisujemy za pomocą cyfry 0,
  • liczbę 1 – za pomocą cyfry 1,
  • liczbę 9 – za pomocą cyfry 9.

Najczęstsze błędy

Błędem jest (spotkałam się z tym niestety w przedszkolnych zeszytach ćwiczeń) używanie słowa „cyfry” dla liczby 10. Otóż 10 jest zawsze liczbą. Tak jak napisałam wcześniej, cyfra to pojedynczy znak graficzny. Tutaj mamy dwa znaki 1 i 0. Musi to być zatem liczba niezależnie od kontekstu, od tego czy mamy na myśli wynik liczenia, stan liczebny czy też nie.

Na koniec mała zagadka

Nauczycielka poprosiła uczniów, aby napisali cyfrę większą od napisanej przez nią, i napisała 5. Do tablicy podszedł Kuba i napisał 7 oraz Julia, która napisała 3. Wyglądało to w następujący sposób:

Jak myślicie kto miał rację?

Odpowiedź

Rację miała Julia. Znaki, więc i cyfry nie mają wartości, ale możemy je porównać pod względem wielkości.

 


 

Zobacz także

Komentarze

comments